فارکس فکتوری در ایران

شاخص بورس چیست و بیانگر چه چیزی است؟

علامه جعفری: خدایا تو را سوگند به عظمتت در این دار دنیا که جایگاه بده و بستان و معامله است موفق بفرما که ما مغبون نشویم آنچه که می گیریم بیارزد در مقابل آن سرمایه الهی حیات که از دست می دهیم
پس به هر میلی که دل خواهی سپرد از تو چیزی در نهان خواهند برد

شاخص بورس چیست؟ کدام شاخص ها برای فعالان بازار بورس اهمیت دارند؟

شاخص بورس، عددی است که وضعیت کلی بورس و روند رشد یا افت این بازار را نشان می‌دهد. شاخص‌ها معیارهای مهمی برای تحلیل و بررسی وضعیت بورس هستند. در بین این شاخص‌ها چند شاخص از اهمیت بیشتری نزد افراد فعال در بازار بورس برخوردار هستند. در ادامه برخی از این شاخص‌ها را به شما معرفی می‎‌کنیم.

به گزارش کافه طلا، اگر کم و بیش پیگیر اخبار بورس باشید به احتمال زیاد اصطلاح «شاخص بورس» را بارها شنیده‌اید. شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد که این شاخص چیست و نوسانات عدد این شاخص چه معنایی دارند؟

واژه «شاخص» ترجمه کلمه انگلیسی (Index) است. این واژه در مفهوم کلی به معنای نماگر یا نشانگر و بیانگر عددی است که شما با استفاده از آن می‌توانید تغییرات ایجاد شده در یک یا چند متغییر را طی یک بازه زمانی خاص، مشاهده کنید. در واقع با بررسی یک شاخص می‌توانید وضعیت و نوسانات متغیرهای مورد بررسی آن شاخص را ببینید.

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس، عددی است که وضعیت کلی بورس و روند رشد یا افت این بازار را نشان می‌دهد. ما در بورس فقط یک شاخص نداریم بلکه چند شاخص مختلف داریم که هر کدام از آنها وضعیت بورس را از جنبه خاصی به ما نشان می‌دهند. محاسبه هر کدام از این شاخص‌ها از طریق فرمول متفاوتی صورت می‌گیرد.

روش اندازه‌گیری هر شاخـص، منحصر به همان شاخـص است بنابراین برای مقایسه دو شاخـص مختلف بهتر است درصد تغییرات شاخـص‌ها را نسبت به‌روز یا ماه قبل باهم مقایسه کرد، نه عدد فعلی آن‌ها را. سهامداران بازار سرمایه می‌توانند؛ از شاخـص کل و سایر شاخـص‌های بورس اوراق بهادار تهران برای سنجش عملکرد سهام و صندوق‌های سرمایه‌گذاری استفاده و حتی تغییرات احتمالی قیمت‌ها را در آینده دنبال کنند.

شاخص‌ها معیارهای مهمی هستند که با تحلیل و بررسی‌شان می‌توان از جنبه‌های مختلف، وضعیت گذشته و حال بورس را دریافت. در بین این شاخص‌ها چند شاخص از اهمیت بیشتری نزد افراد فعال در بازار بورس برخوردار هستند. در ادامه برخی از این شاخص‌ها را به شما معرفی می‎‌کنیم.

در شکل زیر، شیوه نمایش برخی از شاخص‌های بورس را در سایت بورس مشاهده می‌کنید:

شاخص کل بورس چیست؟

این شاخص همان چیزی است که همیشه در اخبار و رسانه‌ها از آن به عنوان «شاخص بورس تهران» صحبت می‌شود. شاخص کل در بین افراد فعال در بازار بورس و سرمایه گذاری یکی از پرکاربردترین شاخص‌ها به شمار می‌رود. این شاخص، بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است.

شاخص کل قیمت در بورس اوراق بهادار که به آن شاخص کل هم می‌گویند، یکی از انواع شاخص بورس می باشد که بیان کننده تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها در کل بازار است و میانگین افزایش یا کاهش قیمت سهام در بازار سرمایه را بیان می‌کند. توجه داشته باشید که شاخص کل، بیان کننده میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران نیست. بطور مثال وقتی گفته می‌شود که شاخص کل 10 درصد رشد کرده است، یعنی میانگین قیمت سهام شرکت‌های بورسی به میزان 10 درصد نسبت به سال پایه، افزایش پیدا کرده است.

فرمول محاسبه شاخص کل

نام دیگر شاخص کل، «شاخص قیمت و بازده نقدی» (TEDPIX) است. نکته‌ای که هنگام بررسی شاخص باید به آن توجه کنید این است که میزان تغییرات شاخص برای ما اهمیت دارد نه خود عدد شاخص. مثلا اگر شاخص کل بورس در طی یک سال از عدد ۲۰۰۰۰ به ۳۰۰۰۰ برسد – یعنی ۵۰% رشد کند – نشان دهنده این است که میانگین بازدهی بورس طی این یکسال برابر با ۵۰% بوده است.

طبق فرمول محاسبه شاخص کل، هرچه شرکت‌ها بزرگ‌تر باشند – یعنی سرمایه بیشتری داشته باشند – تاثیر بیشتری روی شاخص کل خواهند داشت.

به عنوان مثال؛ فردی را در نظر بگيريد که سهام شرکت X را در ابتدای سال، با قيمت ۱۵۰ تومان بخرد. در ادامه و چنانچه قيمت سهام اين فرد در پايان همان سال، به ۱۸۰ تومان برسد و همین طور شرکت در پايان سال نيز ۱۵ تومان شاخص بورس چیست و بیانگر چه چیزی است؟ به عنوان سود نقدی، به ازای هر سهم میان سهماداران خود توزیع کند، اين فرد در کل ۴۵ تومان سود از محل افزايش قيمت سهم و دريافت سود نقدی کسب کرده است، پس بازدهی این شخص در پايان سال، ۳۰ درصد خواهد بود، بخاطر این که سرمايه او از ۱۵۰ تومان به ۱۹۵ تومان افزايش پیدا کرده است.

تغييرات این شاخص هم کاملا نشان دهنده ميانگين بازدهی بورس است، لذا چنانچه برای مثال، این شاخص در ابتدای سال، ۸۰۰ هزار واحد باشد و در پايان سال، با ۸۰۰ هزار واحد افزايش، به ۱٫۶۰۰ هزار واحد برسد، این معنی را خواهد داد که ميانگين بازدهی بورس از محل افزايش قيمت سهام شرکت‌ ها و تقسيم سود نقدی میان سهامداران بورس در آن سال، ۱۰۰ درصد بوده است که به این صورت محاسبه شده است : (ميزان رشد شاخص در طول سال) ۱٫۶۰۰٫۰۰۰= ۱۰۰% × ۸۰۰٫۰۰۰

منظور از شاخص قیمت چیست؟

شاخص قیمت، یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های بورس است. این شاخص، بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار است. پس اگر مثلا شاخص قیمت بورس در یک سال، ۲۰ درصد رشد داشته باشد به این معنی است که سطح عمومی قیمت‌ها در بورس در طول یک سال گذشته به طور متوسط ۲۰ درصد رشد داشته است.

تفاوت عمده این شاخص با شاخص کل این است که در شاخص قیمت، فقط قیمت سهام شرکت‌های بورسی در فرمول شاخص، مورد محاسبه قرار می‌گیرد. در صورتی که در شاخص کل، علاوه بر قیمت، سود پرداختی سالیانه شرکت‌ها هم در محاسبه شاخص در نظر گرفته می‌شود. در این شاخص نیز مثل شاخص کل، وزن شرکت‌ها در تاثیر آنها بر شاخص اهمیت دارد. یعنی هرچه شرکت بزرگ‌تر باشد – سرمایه آن بیشتر باشد – تاثیر آن بر شاخص قیمت بیشتر است.

آشنایی مختصر با شاخص هم وزن

شاخص هم وزن یکی از انواع شاخص بورس است که در این شاخص کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس چه کوچک چه بزرگ بطور برابر در محاسبه شاخص بورس کل سهیم هستند. تفاوت این شاخص با شاخص کل در این است که وزن و اندازه شرکت ها در این شاخص تاثیر گذار نیست و سرمایه آنها یکسان در نظر گرفته می شود و تاثیر افزایش و کاهش سود و قیمت سهام شرکت ها در شاخص به یک میزان اثرگذار است.

بطور مثال وقتی شاخص هم وزن منفی است یعنی بازدهی بیش از نصف شرکت های بازار کاهش یافته است و زمانی که شاخص هم وزن مثبت باشد یعنی بازدهی بیش از نصف شرکت های بازار رشد کرده است. در شاخص کل ممکن است اکثر شرکت ها بازدهی منفی داشته باشند اما تنها مثبت بودن چند شرکت بزرگ باعث مثبت شدن شاخص کل بشود اما در شاخص هم وزن شاخص بر اساس میزان بازدهی اکثر شرکت ها نشان داده می شود نه بر اساس سرمایه بیشتر.

تفاوت شاخص کل با شاخص کل هم وزن

تفاوت شاخص کل بازار سرمایه با شاخص کل هم وزن به این صورت است که در شاخص کل، وزن و اندازه شرکت ها در میزان تاثیرگذاری آن ها بر شاخص موثر است ولی در شاخص کل هم وزن ، وزن تمامی شرکت ها یکسان در نظر گرفته شده است و می توان به خوبی نشان دهنده وضعیت کل بازار بورس باشد.

پس در جواب به سوال شاخص کل بورس چیست باید گفت که شاخص بازار بورس در واقع معیاری برای سنجش بازار سرمایه است و بیشتر نشان دهنده وضعیت شرکت های بزرگ بورسی می باشد و عدد آن برای سرمایه گذاران بازار بورس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، تا آن جا که برای شاخص هم روند، حمایت و مقاومت و تحلیل تکنیکال را اعمال می کنند تا از وضعیت کلی شاخص در آینده اطلاع پیدا کنند.

شاخص بازار اول و بازار دوم

مؤلفه‌ های دسته بندی شرکت های بورسی در بورس اوراق بهادار تهران شامل مواردی چون، تعداد سهامداران، وضعیت سودآوری، میزان سرمایه، تعداد سهامی که توسط سهامداران حقیقی در بازار خرید و فروش و … انجام میگیرد. بر اساس این تقسیم‌بندی، شرکتی که شرایط بهتری داشته باشد در بازار اول و دیگر شرکت‌های بورسی در بازار دوم دسته‌بندی می‌شود.

شرکت‌هایی که در بازار اول حضور دارند به دو دسته تابلو اصلی و فرعی تقسیم بندی می‌شوند. برای هر یک از این دسته‌بندی‌ها یک شاخص وجود دارد که میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که در این گروه‌ها حضور دارند.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر چیست؟

بورس، هر سه ماه یک بار فهرست شرکت‌های فعال‌تر را بر اساس میزان نقد شوندگی – یعنی خرید و فروش آسان‌تر و سریع‌تر سهام – سهامشان منتشر می‌کند. هر شرکتی که سهامش ساده‌تر و سریع‌تر خرید و فروش شود به اصطلاح «نقد شوندگی» بیشتری دارد. شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، تغییرات سطح عمومی قیمت سهام ۵۰ شرکتی را نشان می‌دهد که سهام آنها از سایر شرکت‌ها نقد شونده‌تر هستند.

حسابداری مدیریت بودجه

شاخص همان‌طور که در مفهوم ظاهری‌اش نشان می‌دهد، معیاری است که براساس آن می‌توان چیزی را تشخیص داد. در بورس هم شاخص‌ها، در واقع معیارهای مهمی هستند که با بررسی و تحلیل آنها، می‌توان وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، ارزیابی و حتی روند آینده بورس را پیش‌بینی کرد.

بنابراین، طبیعتا باتوجه به نقش بسیار مهمی که شاخص‌های بورس، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، نوسانات شاخص‌ها نیز برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است.

شاخص‌ها بورس، انواع مختلفی دارند که هر کدام، وضعیت بورس را از جنبه‌ خاصی نشان می‌دهد، بنابراین سرمایه‌گذاران در تحلیل شاخص‌های بورس باید به کارکرد هر شاخص توجه کافی داشته باشند.

شاخص کل که به آن شاخص قیمت و بازده نقدی هم می‌گویند، بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است، به بیان ساده‌تر، تغییرات شاخص کل در واقع بیانگر میانگین بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس است.

بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس از دو طریق بدست می‌آید. اول دریافت سود نقدی سالیانه و دوم، تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه‌گذاری. برای مثال، فردی را در نظر بگیرید که سهام شرکت الف را در ابتدای سال، با قیمت 150 تومان خریداری می‌کند.

اگر قیمت سهام این فرد در پایان سال، به 180 تومان افزایش یابد و شرکت، در پایان سال نیز 15 تومان به عنوان سود نقدی، به ازای هر سهم توزیع کند، این فرد مجموعا 45 تومان سود از محل افزایش قیمت سهم و دریافت سود نقدی بدست آورده است. بنابراین، بازدهی وی در پایان سال، 30 درصد خواهد بود، زیرا سرمایه وی از 150 تومان به 195 تومان افزایش یافته است.

تغییرات شاخص کل نیز دقیقا بیانگر میانگین بازدهی بورس است، بنابراین، اگر به عنوان مثال، شاخص کل بورس در ابتدای سال، 20 هزار واحد باشد و در پایان سال، با 10 هزار واحد افزایش، به 30 هزار واحد برسد، به این معناست که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها و تقسیم سود نقدی بین سرمایه‌گذاران در آن سال، 50 درصد بوده است.

دو نکته قابل توجه

اول اینکه، افزایش شاخص کل، لزوما به معنای سودآوری سهام همه شرکت‌های حاضر در بورس نیست، همانطور که کاهش شاخص کل نیز لزوما به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ها در بورس نیست.

زیرا شاخص کل، بیانگر میانگین بازدهی بورس است و چه بسا، در برخی موارد، علی‌رغم رشد قابل توجه شاخص کل بورس، برخی سهام با افت قیمت مواجه شده و سهامداران خود را با زیان مواجه سازند و یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه است، برخی سرمایه‌گذاران که سهام ارزنده‌ای را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولی بدست می‌آورند.

به همیت خاطر سرمایه‌گذاران نباید صرفا با اتکا به اخبار رشد شاخص کل و بدون بررسی کامل درخصوص ارزش ذاتی سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند و حتی در شرایط رشد مستمر شاخص‌ کل نیز در انتخاب سهام، کاملا دقت نمایند.

دوم اینکه، ارتباط بین شاخص کل و سبد سهام بیش از تصور اهمیت دارد. یکی از اصول بسیار مهم سرمایه‌گذاری در بورس، تشکیل سبد سهام متنوع است. هر اندازه سبد سهام یک سرمایه‌گذار، متنوع‌تر و به ترکیب سهام شرکت‌های موجود در بورس نزدیک‌تر باشد، بازدهی آن سرمایه‌گذار نیز به متوسط بازدهی کل بورس که توسط شاخص کل نشان داده می‌شود، نزدیک‌تر خواهد بود.

تا آنجا که اگر فردی بتواند ترکیب سهام موجود در سبد سهام خود را بطور کامل، منطبق بر ترکیب تمامی سهام حاضر در بورس نماید، بازدهی وی نیز بطور کامل منطبق بر نوسانات شاخص کل بورس خواهد بود و مثلا با رشد 30 درصدی شاخص، وی نیز حدودا 30 شاخص بورس چیست و بیانگر چه چیزی است؟ درصد سود بدست خواهد آورد.

در بورس اوراق بهادار، شاخص‌های به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. طبیعی است هر یک از این تعاریف مشتری و سرمایه‌گذار خاص خود را مخاطب قرار می‌دهد.

شاخص صنعت
این شاخص عملکرد شرکت‌های صنعتی بورس را نشان می‌دهد.

شاخص واسطه‌گری‌های مالی
این شاخص عملکرد شرکت‌های واسطه‌گری مالی شامل هلدینگ‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و لیزینگ‌ها را نشان می‌دهد.

شاخص قیمت و بازده نقدی
این شاخص را می‌توان یکی از دقیق‌ترین شاخص‌های محاسبه در بورس به حساب آورد زیرا هر دو مولفه تقسیم سود در شرکت‌ها و بازده سهام بر اثر افزایش قیمت سهام شرکت‌ها در آ‌ن مدنظر قرار گرفته است.

شاخص عملکرد تالار اصلی
این شاخص فقط روند حرکت قیمت سهام شرکت‌های درج شده در تابلوی اصلی بورس تهران را طبق ضوابط محاسبه شاخص کل نشان می‌دهد.

شاخص کل قیمت سهام
این شاخص بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار است. طبق فرمول طراحی شده تغییر قیمت شرکت‌های بزرگتر که در عین حال سرمایه‌ بیشتری نیز دارند بر نوسان شاخص تاثیر بیشتری می‌گذارد.

شاخص عملکرد تالار فرعی
این شاخص فقط روند حرکت قیمت سهام شرکت‌های درج شده در تابلوی فرعی بورس تهران را طبق ضوابط محاسبه شاخص کل نشان می‌دهد.

شاخص بورس چیست و بیانگر چه چیزی است؟

بورس

قبل از این‌که به توضیح شاخص بورس بپردازیم، ابتدا خود مفهوم بورس را مرور می‌کنیم. بورس، بازاری است که به منظور مبادله میان خریدار و فروشنده ایجاد شده و افراد در آن به خرید و فروش سهام شرکت‌های مختلف می‌پردازند.

واژه‌ی شاخص ترجمه کلمه انگلیسی (index) است. به صورت کلی شاخص به معنی معیار، نماگر یا نشانگر بوده و عددی است که تغییرات حاصل در یک یا چند متغیر را در یک بازه زمانی مشخص، به ما نشان می‌دهد. در واقع، بررسی یک شاخص به معنی بررسی وضعیت و روند رشد یا نزول در متغیرهای مورد بررسی آن شاخص است.

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس، عددی است که وضعیت کلی بورس و نوسانات آن یعنی روندهای افزایشی و کاهشی را در این بازار نشان می‌دهد. البته فقط یک شاخص وجود ندارد، بلکه چند شاخص مختلف وجود دارد که هر کدام از آنها نشان‌دهنده‌ی وضعیت بورس از یک جنبه‌ی خاص هستند. بنابراین، هر کدام از این شاخص‌ها توسط یک فرمول متفاوت محاسبه می‌شود. برای تحلیل هر شاخص باید ابتدا با کارکرد هر کدام آشنا باشیم.

به طور کلی شاخص‌ها معیارهای مهمی هستند و کارکردهای متفاوتی دارند. تحلیل و بررسی هر شاخص وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، برای ما مشخص می‌سازد. در میان شاخص‌های موجود، چند شاخص برای سهامداران دارای اهمیت بیشتری هستند. در ادامه در مورد این شاخص‌های مهم توضیحاتی را به شما ارائه می‌دهیم.

شاخص بورس چیست؟

1. شاخص کل بورس

این شاخص، معروف‌ترین و پرکاربردترین شاخص بورس است و در اخبار و تحلیل‌ها از آن با عنوان «شاخص بورس تهران» نام برده می‌شود. شاخص کل، سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده را نشان می‌دهد.

یعنی، تغییرات شاخص کل، نشان‌دهنده‌ی میانگین بازدهی شما به عنوان یک سرمایه گذار در بورس است. برای مثال اگر شما یک سهم از هر شرکت پذیرفته شده در بورس را خریده باشید، میزان بازدهی کل سهام شما توسط تغییرات شاخص کل بورس نشان داده می‌شود. به عبارت دیگر این شاخص هم تغییرات قیمت سهام و هم سودهایی که در پایان هر سال توسط شرکت‌ها به شما پرداخت می‌شوند را محاسبه می‌کند.

به شاخص کل «شاخص قیمت و بازده نقدی» (TEDPIX) هم گفته می‌شود. نکته‌ی قابل توجه به منظور بررسی شاخص این است که خود عدد شاخص اهمیتی ندارد، بلکه میزان تغییرات شاخص برای ما مهم خواهد بود. برای مثال اگر شاخص کل بورس در بازه زمانی یک سال از عدد ۲۰۰۰۰ به ۳۰۰۰۰ برسد، یعنی ۵۰% رشد را نشان دهد، یعنی در این یک سال میانگین بازدهی بورس معادل با ۵۰% بوده است.

فرمول محاسبه‌ی شاخص کل به صورتی تعیین شده که در آن وزن هر شرکت، روی شاخص کل موثر است. یعنی هرچه شرکت‌ بزرگ‌تر و دارای سرمایه بیشتری باشد، تاثیر ان هم بر عدد شاخص کل بیشتر خواهد بود.

2. شاخص قیمت بورس

شاخص کل بورس

یکی دیگر از اصلی‌ترین شاخص‌های بورس، شاخص قیمت است. این شاخص، روند عمومی قیمت سهام را برای همه شرکت‌های پذیرفته نشان می‌دهد. برای مثال 20درصد رشد در شاخص قیمت بورس در بازه زمانی یک سال، یعنی رشد سطح عمومی قیمت‌ها در بورس اوراق بهادار در طی این یک سال به طور متوسط ۲۰ درصد بوده است.

تفاوت اصلی شاخص قیمت با شاخص کل در نوع محاسبه‌ و فرمول آن‌هاست. یعنی در فرمول شاخص قیمت، تنها قیمت سهام شرکت‌های بورسی به منظور محاسبه شاخص در نظر گرفته می‌شود. ولی در فرمول شاخص کل، هم از قیمت و هم از سود پرداختی سالیانه شرکت‌ها به منظور محاسبه شاخص استفاده می‌گردد. در شاخص قیمت هم مانند شاخص کل، هرچه شرکت دارای سرمایه بیشتری باشد، تاثیرش هم بر شاخص بیشتر خواهد بود.

3. شاخص 50 شرکت فعال‌تر

هر سه ماه یک بار، فهرست شرکت‌های فعال‌تر بر مبنای میزان نقد شوندگی توسط بورس منتشر می‌شود. این فهرست شرکت‌هایی را شامل می‌شود که سهامشان آسان‌تر و سریع‌تر خرید و فروش می‌شود و در اصطلاح نقد شوندگی بالاتری دارد. بنابراین، شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، تغییرات سطح عمومی قیمت سهام ۵۰ شرکت برتر آن فهرست را نشان می‌دهد.

4. شاخص 30 شرکت بزرگ

شاخص 30 شرکت بزرگ

این شاخص، نشان‌دهنده‌ی سطح عمومی قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ است. منظور از ۳۰ شرکت بزرگ، شرکت‌هایی است که ارزش بازارشان بیشتر از سایر شرکت‌ها می‌باشد. ارزش بازار یک شرکت از حاصل ضرب قیمت روز سهام شرکت در تعداد سهام آن به دست می‌آید.

5. شاخص صنعت

شاخص صنعت، سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش صنعت را نشان می‌دهد. شرکت‌های صنعتی، به شرکت‌هایی گفته می‌شود که در صنایعی شامل پتروشیمی، خودروسازی، فلزات اساسی، مخابرات، ساختمان و … فعال هستند. البته بررسی عملکرد هر کدام از این صنایع توسط شاخص جداگانه‌ای انجام می‌شود.

6. شاخص واسطه‌گری مالی

این شاخص، بیانگر عملکرد شرکت‌های واسطه‌گری است که در حوزه مالی فعالیت می‌کنند. برای مثال، هلدینگ‌ها، لیزینگ‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها.

سخن نهایی

در بررسی و تحلیل شاخص‌ها لازم است به این نکته توجه کنید که به طور کلی شاخص، بیانگر عملکرد و وضعیت بورس است، ولی مثبت یا منفی بودن شاخص همیشه نشان‌دهنده‌ی مثبت یا منفی بودن کل بورس نیست و فقط وضعیت کلی بورس را برای ما مشخص می‌سازد. یعنی ممکن است در برخی مواقع چند شرکت بزرگ به دلیل وزن زیادی (سرمایه و ارزش بازار بالا) که دارند، باعث روند مثبت یا منفی شاخص کل شوند. اما واقعیت این است در این زمان تعداد بسیار زیادی از شرکت‌های دیگر وجود دارند که وضعیتشان متفاوت است. در چنین مواقعی، بررسی شاخص هم وزن قیمت یا شاخص کل هم وزن بهتر می‌تواند نشان‌دهنده‌ی وضعیت کلی بازار باشد. دلیل آن هم این است که در شاخص هم وزن، وزن همه‌ی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس برابر در نظر گرفته می‌شود. بنابراین، شرکت‌های بزرگ قادر نخواهند بود به دلیل سرمایه زیادشان شاخص را تحت تاثیر قرار دهند.

در این مطلب به بررسی شاخص‌های اساسی بازار بورس پرداختیم. شاخص‌های دیگری هم وجود دارند که البته برای سرمایه گذاران عام کاربرد زیادی نخواهند داشت و بنابراین در این مقاله به آن‌ها پرداخته نشده است.

مقالات بورس

تحلیل بنیادی در بورس چگونه انجام می‌شود | آشنایی با نکات مهم

تحلیل بنیادی در بورس

تحلیل بنیادی در بورس چیست؟ تحلیل بنیادی در بورس که آن را تحلیل فاندامنتال نیز می‌نامند، یکی از روش‌های تحلیل بورس و دیگر بازارهای مالی به شمار می‌آید. با استفاده از تحلیل فاندامنتال می‌توان به بررسی وضعیت یک شرکت و محاسبه ارزش واقعی سهام آن شرکت در بازار بورس اوراق …

استراتژی معاملاتی فراکتال بلستر (fractal blaster) و تکنیک‌های معاملاتی فراکتال

استراتژی معاملاتی فراکتال بلستر

آیا با روش معامله بهترین استراتژی معاملاتی فراکتال بلستر آشنا هستید؟ در این مقاله به سوالات استراتژی معاملاتی فراکتال بلستر پاسخ خواهیم داد. در این مطلب قصد داریم روش استفاده از این استراتژی را جهت دستیابی به معاملاتی پرسود و بهصورت گام‌به‌گام برای شما شرح دهیم. در این مطلب قصد …

تعدیل قیمت سهام در بورس چیست؟ به همراه فرمول

تعدیل قیمت سهم

تعدیل قیمت سهام در بورس شامل روش های مختلفی می باشد. تعدیل قیمت ابزاری است که شکاف قیمتی را پوشش می دهد این شکاف قیمتی بنام Price Gap شناخته می شود. همچنین این شکاف قیمتی در بورس ناشی از افزایش سرمایه و تقسیم سود نقدی است. شاید بد نباشد بدانید …

نکات کاربردی برای موفقیت در بازار مالی ایران

موفقیت در بازار مالی ایران

برای موفقیت در بازار مالی ایران از جمله بورس داشتن تجربه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در دوره های مختلف تاریخی، بشر برای حفظ سرمایه خود استراتژی‌های خاصی را ابداع و استفاده کرده است. تعدادی از این قوانین حتی امروزه هم در پیشرفت وضعیت اقتصادی افراد نقش قابل توجهی …

ارزش پول چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

ارزش پول چیست

شاید در ذهن شما نیز این سؤال مطرح شده باشد که ارزش پول چیست؟ در تعریف کلی، ارزش پول نیز همانند ارزش کالا و خدمات بر اساس میزان تقاضای آن تعیین می‌شود. ارزش پول بر پایه ارزش گذاری اقلام ارزش گذاری می شود. توجه داشته باشید که ارزش و پشتوانه پول …

تفاوت بورس و فرابورس چیست؟ ویژگی‌ها و محدودیت‌ها

تفاوت بورس و فرابورس

بسیاری از کاربران در مورد تفاوت بورس و فرابورس اطلاع کافی ندارند. قبل از هر چیز برای تعریف گسترده بازارهای مالی، می‌توان گفت هر نوع بازاری که در آن اوراق بهادار معامله می‌شود، مثل بازار سهام، بازار اوراق قرضه، بازار فارکس و بازار مشتقات و… مشمول بازارهای مالی می‌شود. در …

حد سود و ضرر در بورس چیست؟ (stop loss)

حد سود و ضرر در بورس

رعایت حد سود و ضرر در بورس برای همه افرادی که در بورس فعالیت دارند لازم و ضروری است. بدون تعیین حد سود و حد ضرر نمی‌توان بصورت کوتاه مدت در بازار بورس معاوملات موفقی انجام داد. با تعیین این حدود، فرد متوجه خواهد شد که چه زمانی باید برای …

خرید و فروش پلکانی در بورس (تکنیک خرید پله ای)

خرید و فروش پلکانی در بورس

خرید و فروش پلکانی در بورس یا تکنیک خرید پله ای یکی از استراتژی های پرکاربرد در معامله است. استفاده از این استراتژی جهت موفقیت در بازار بورس از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این تکنیک حتی برای سرمایه گذاران تازه کار قابل درک بوده و افزایش موفقیت و کسب …

آموزش فیلتر نویسی در سایت دیده بان بورس (Tsetmc)

آموزش فیلتر نویسی

آموزش فیلتر نویسی در سایت دیده بان بورس از طریق کدنویسی بدین صورت می باشد که باید کد نویسی در وب سایت دیده بان بورس را بلد باشید. البته خیلی از افراد هستند که هیچ اطلاعاتی در مورد کدنویسی ندارند ولی فیلترهای کاربردی و نوسانگیری خوبی در وب سایت دیده …

استراتژی معاملاتی هیکن آشی در بورس (Heikin-Ashi)

استراتژی معاملاتی هیکن آشی

استراتژی معاملاتی هیکن آشی در تحلیل تکنیکال نام یکی دیگر از استراتژی‌های معاملاتی در بورس است. اگر شما هم جزء کسانی هستید که در بازار بورس و سایر بازارهای مشابه فعالیت دارید، احتمالا نام استراتژی هیکن آشی را زیاد شنیده‌اید. استراتژی معاملاتی هیکن آشی در بورس یکی از استراتژی‌های ساده در …

مطالعات مالی Muhasebe - Finansman

به گزارش مرصاد به نقل از نامه نیوز: حتما شما هم تاکنون، بارها و بارها، شنیده‌اید که مثلا شاخص بورس امروز با ۵۰ واحد رشد، به عدد ۳۲ هزار واحد رسید. همچنین گاهی اوقات رسانه‌ها از کاهش شاخص بورس خبر می‌دهند. اما تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که شاخص بورس، بیانگر چیست و چرا افزایش یا کاهش آن، اهمیت دارد؟ اساس نوسانات شاخص چه مفهومی دارد؟ در این برنامه، قصد داریم درباره شاخص‌های بورس و انواع آنها صحبت کنیم.

شاخص، در مفهوم کلی، معیاری است که براساس آن می‌توان چیـزی را تشخیص داد. در بورس هم شاخص‌ها، در واقع معیارهای مهمی هستند که با بررسی و تحلیل آنها، می‌توان وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، ارزیابی و حتی روند آینده بورس را پیش‌بینی کرد، بنابراین، طبیعتا باتوجه به نقش بسیار مهمی که شاخص‌های بورس، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، نوسانات شاخص‌ها نیز برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است. شاخص‌ها بورس، انواع مختلفی دارند که هر کدام، وضعیت بورس را از جنبه‌ خاصی نشان می‌دهد، بنابراین سرمایه‌گذاران در تحلیل شاخص‌های بورس باید به کارکرد هر شاخص توجه کافی داشته باشند. در ادامه، مهمترین شاخص‌های بورس را به شما معرفی می‌کنیم.

شاخص کـل که به آن شاخص قیمت و بازده نقدی هم می‌گویند، بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است، به بیان ساده‌تر، “تغییرات شاخص کل در واقع بیانگر میانگین بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس است”.

لازم است در این خصوص مقداری توضیح دهیم. بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس از دو طریق بدست می‌آید. اول دریافت سود نقدی سالیانه و دوم، تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه‌گذاری. برای مثال، فردی را درنظر بگیرید که سهام شرکت الف را در ابتدای سال، با قیمت ۱۵۰ تومان خریداری می‌کند. اگر قیمت سهام این فرد در پایان سال، به ۱۸۰ تومان افزایش یابد و شرکت، در پایان سال نیز ۱۵ تومان به عنوان سود نقدی، به ازای هر سهم توزیـع کند، این فرد مجموعا ۴۵ تومان سود از محل افزایش قیمت سهم و دریافت سود نقدی بدست آورده است و بنابراین، بازدهی وی در پایان سال، ۳۰ درصد خواهد بود، زیرا سرمایه وی از ۱۵۰ تومان به ۱۹۵ تومان افزایش یافته است.

تغییرات شاخص کل نیز دقیقا بیانگر میانگین بازدهی بورس است، بنابراین، اگر به عنوان مثال، شاخص کل بورس در ابتدای سال، ۲۰ هزار واحد باشد و در پایان سال، با ۱۰ هزار واحد افزایش، به ۳۰ هزار واحد برسد، به این معناست که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها و تقسیم سود نقدی بین سرمایه‌گذاران در آن سال، ۵۰ درصد بوده است:

(میزان رشد شاخص در طول سال) ۱۰۰۰۰ = ۵۰ % × ۲۰۰۰۰

دو نکته قابل توجه درخصوص شاخص کل می‌بایست مدنظر سرمایه‌گذاران باشد:

نکتـه اول اینکه افزایش شاخص کل، لزومـا به معنای سودآوری سهام همه شرکت‌های حاضر در بورس نیست، همانطور که کاهش شاخص کل نیز لزوما به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ها در بورس نیست، زیرا همانگونه که گفته شد، شاخص کل، بیانگر میانگین بازدهی بورس است و چه بسا، در برخـی موارد، علیرغم رشد قابل توجه شاخص کل بورس، برخی سهام با افت قیمت مواجه شده و سهامداران خود را با زیان مواجه سازنـد و یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه است، برخی سرمایه‌گذاران که سهام ارزنده‌ای را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولی بدست می‌آورند. بنابراین، سرمایه‌گذاران نباید صرفا با اتکا به اخبار رشد شاخص کل و بدون بررسی کامل درخصوص ارزش ذاتی سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند و حتی در شرایط رشد مستمر شاخص‌ کل نیز در انتخاب سهام، کاملا دقت نمایند.

نکته دوم ارتباط بیـن شاخص کل و سبد سهام است. حتما به خاطر دارید که یکی از اصول بسیار مهم سرمایه‌گذاری در بورس، تشکیل سبد سهام متنـوع است. هر اندازه سبد سهام یک سرمایه‌گذار، متنوع‌تر و به ترکیب سهام شرکت‌های موجود در بورس نزدیک‌تر باشد، بازدهی آن سرمایه‌گذار نیز به متوسط بازدهی کل بورس که توسط شاخص کل نشان داده می‌شود، نزدیک‌تر خواهد بود، تا آنجا که اگر فردی بتواند ترکیب سهام موجود در سبد سهـام خود را بطور کامل، منطبق بر ترکیب تمامی سهام حاضر در بورس نمایـد، بازدهی وی نیز بطور کامل منطبق بر نوسانات شاخص کل بورس خواهد بود و مثلا با رشد ۳۰ درصدی شاخص، وی نیـز حدودا ۳۰ درصد سـود بدست خواهد آورد.

علامه جعفری: خدایا تو را سوگند به عظمتت در این دار دنیا که جایگاه بده و بستان و معامله است موفق بفرما که ما مغبون نشویم آنچه که می گیریم بیارزد در مقابل آن سرمایه الهی حیات که از دست می دهیم
پس به هر میلی که دل خواهی سپرد از تو چیزی در نهان خواهند برد

دانش هر فرد نه دارایی اوست نه سرمایه او بلکه بدهی او به جامعه است.

ا ین وبلاگ حاوی اطلاعاتي ارزنده در زمینه های حسابداری - مالی -تجاری -اقتصادی - تجارت الکترونیک و بانکداری ، بورس و . مفاهيم عمومی و علوم بروز شده مالی میباشد. با توجه به احساس نیاز در این وادی نویسنده سعی در احیا و آموزشی کردن را نیز از نظر فرو نگذاشته و آن را با هدف ارتقا’ فرهنگ آموزشی بر پایه اصول استاندارد ها و تخصص خود در زمینه های فاینانس و حسابداری تدوین و تالیف نموده است.

از علاقمندان و خوانندگان محترم این بلاگ به همکاری و همفکری در زمینه های فوق با کمال امتنان دعوت بعمل میآید.

◄ با عرض ادب و احترام نویسنده بلاگ اکبر زواری رضائی "

مختصری از شرح حالم:
متولد 1354 - ساکن و اهل اورمیه - عضو هیئت علمی گروه حسابداری دانشگاه اورمیه - مدرک دکترای حسابداری و مدیریت مالی دانشگاه غازی - فوق لیسانس حسابداری دانشگاه تهران - لیسانس حسابداری مالیاتی دانشکده امور اقتصادی و دارایی.

آشنایی با شاخص بورس

آشنایی با شاخص بورس

بینا: حتما شما هم تاکنون، بارها و بارها، شنیده‌اید که مثلا شاخص بورس امروز با ۵۰ واحد رشد، به عدد ۳۲ هزار واحد رسید. همچنین گاهی اوقات رسانه‌ها از کاهش شاخص بورس خبر می‌دهند. اما تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که شاخص بورس، بیانگر چیست و چرا افزایش یا کاهش آن، اهمیت دارد؟ اساس نوسانات شاخص چه مفهومی دارد؟ در این برنامه، قصد داریم درباره شاخص‌های بورس و انواع آنها صحبت کنیم.

شاخص، در مفهوم کلی، معیاری است که براساس آن می‌توان چیـزی را تشخیص داد. در بورس هم شاخص‌ها، در واقع معیارهای مهمی هستند که با بررسی و تحلیل آنها، می‌توان وضعیت گذشته و حال بورس را از جنبه‌های مختلف، ارزیابی و حتی روند آینده بورس را پیش‌بینی کرد، بنابراین، طبیعتا باتوجه به نقش بسیار مهمی که شاخص‌های بورس، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند، نوسانات شاخص‌ها نیز برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است. شاخص‌ها بورس، انواع مختلفی دارند که هر کدام، وضعیت بورس را از جنبه‌ خاصی نشان می‌دهد، بنابراین سرمایه‌گذاران در تحلیل شاخص‌های بورس باید به کارکرد هر شاخص توجه کافی داشته باشند. در ادامه، مهمترین شاخص‌های بورس را به شما معرفی می‌کنیم.

شاخص کـل که به آن شاخص قیمت و بازده نقدی هم می‌گویند، بیانگر سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس است، به بیان ساده‌تر، “تغییرات شاخص کل در واقع بیانگر میانگین بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس است”.

لازم است در این خصوص مقداری توضیح دهیم. بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس از دو طریق بدست می‌آید. اول دریافت سود نقدی سالیانه و دوم، تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه‌گذاری. برای مثال، فردی را درنظر بگیرید که سهام شرکت الف را در ابتدای سال، با قیمت ۱۵۰ تومان خریداری می‌کند. اگر قیمت سهام این فرد در پایان سال، به ۱۸۰ تومان افزایش یابد و شرکت، در پایان سال نیز ۱۵ تومان به عنوان سود نقدی، به ازای هر سهم توزیـع کند، این فرد مجموعا ۴۵ تومان سود شاخص بورس چیست و بیانگر چه چیزی است؟ از محل افزایش قیمت سهم و دریافت سود نقدی بدست آورده است و بنابراین، بازدهی وی در پایان سال، ۳۰ درصد خواهد بود، زیرا سرمایه وی از ۱۵۰ تومان به ۱۹۵ تومان افزایش یافته است.

تغییرات شاخص کل نیز دقیقا بیانگر میانگین بازدهی بورس است، بنابراین، اگر به عنوان مثال، شاخص کل بورس در ابتدای سال، ۲۰ هزار واحد باشد و در پایان سال، با ۱۰ هزار واحد افزایش، به ۳۰ هزار واحد برسد، به این معناست که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها و تقسیم سود نقدی بین سرمایه‌گذاران در آن سال، ۵۰ درصد بوده است:

(میزان رشد شاخص در طول سال) ۱۰۰۰۰ = ۵۰ % × ۲۰۰۰۰

دو نکته قابل توجه درخصوص شاخص کل می‌بایست مدنظر سرمایه‌گذاران باشد:

نکتـه اول اینکه افزایش شاخص کل، لزومـا به معنای سودآوری سهام همه شرکت‌های حاضر در بورس نیست، همانطور که کاهش شاخص کل نیز لزوما به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ها در بورس نیست، زیرا همانگونه که گفته شد، شاخص کل، بیانگر میانگین بازدهی بورس است و چه بسا، در برخـی موارد، علیرغم رشد قابل توجه شاخص کل بورس، برخی سهام با افت قیمت مواجه شده و سهامداران خود را با زیان مواجه سازنـد و یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه است، برخی سرمایه‌گذاران که سهام ارزنده‌ای را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولی بدست می‌آورند. بنابراین، سرمایه‌گذاران نباید صرفا با اتکا به اخبار رشد شاخص کل و بدون بررسی کامل درخصوص ارزش ذاتی سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند و حتی در شرایط رشد مستمر شاخص‌ کل نیز در انتخاب سهام، کاملا دقت نمایند.

نکته دوم ارتباط بیـن شاخص کل و سبد سهام است. حتما به خاطر دارید که یکی از اصول بسیار مهم سرمایه‌گذاری در بورس، تشکیل سبد سهام متنـوع است. هر اندازه سبد سهام یک سرمایه‌گذار، متنوع‌تر و به ترکیب سهام شرکت‌های موجود در بورس نزدیک‌تر باشد، بازدهی آن سرمایه‌گذار نیز به متوسط بازدهی کل بورس که توسط شاخص کل نشان داده می‌شود، نزدیک‌تر خواهد بود، تا آنجا که اگر فردی بتواند ترکیب سهام موجود در سبد سهـام خود را بطور کامل، منطبق بر ترکیب تمامی سهام حاضر در بورس نمایـد، بازدهی وی نیز بطور کامل منطبق بر نوسانات شاخص کل بورس خواهد بود و مثلا با رشد ۳۰ درصدی شاخص، وی نیـز حدودا ۳۰ درصد سـود بدست خواهد آورد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا